سالهاست که مفهوم «مسئولیت اجتماعی شرکتها» (CSR) در جغرافیای نفتخیز جنوب، پشت واژههای تکراری و اقدامات مقطعی پنهان مانده است؛ توزیع چند بسته معیشتی، رنگآمیزی یک مدرسه یا آسفالت چندصد متر جاده روستایی، نهایت درکی بود که اغلب بنگاههای صنعتی از همزیستی با جوامع محلی داشتند. اما اتفاقی که روز دوشنبه ۶ مهرماه ۱۴۰۵ در عسلویه رقم خورد، جنس متفاوتی از تفکر مدیریتی را به نمایش گذاشت؛ اتفاقی که شایسته است نهتنها دیده، بلکه به یک مطالبه عمومی و الگوی ملی بدل شود.
تفاهمنامه میان شرکت پتروشیمی جمپیلن و ادارهکل بهزیستی استان بوشهر در قالب پویش «رویش فرداها»، روی اصلیترین نیاز منطقه دست گذاشته است: سرمایهگذاری روی استعدادها و سرمایههای انسانی.
اینکه صنعتی به این بلوغ برسد که از نخبگان و استعدادهای برتر چهار شهرستان میزبان صنعت (عسلویه، جم، کنگان و دیر) و نخبگان رشتههای پزشکی استان تحت پوشش بهزیستی حمایت هدفمند، آموزشی و بورسیهای کند، تغییری بنیادین از «خیریهداری سنتی» به سمت «کادرسازی استراتژیک» است. جوان مستعدی که در زیر فلرهای سوزان عسلویه یا روستاهای محروم جنوب استان با سیلی صورتش را سرخ نگه داشته تا درس بخواند، نباید به خاطر فقر مالی از چرخه نخبگی حذف شود؛ او باید فردا پشت میزهای مهندسی همین پتروشیمیها یا در اتاق عمل بیمارستانهای منطقه، به داد مردم برسد.
جمپیلن گام نخست را شجاعانه و هوشمندانه برداشت، اما این تازه آغاز راه است. روی سخن منِ روزنامهنگار، مشخصاً با دو گروه است:
سازمان بهزیستی کشور؛ منفعل نباشید، چانهزنی کنید!
اقدام بهزیستی استان بوشهر باید به سرعت روی میز رئیس سازمان بهزیستی کل کشور قرار بگیرد. چرا بهزیستی کشور نباید از این تفاهمنامه به عنوان یک «بسته سیاستی و الگوی موفق» استفاده کند؟
مدیران بهزیستی در سطح ملی باید پای کار بیایند، سازوکارهای حقوقی و انگیزشی لازم را تدوین کنند و به جای اکتفا به بودجههای قطرهچکانی دولتی، پشت میز مذاکره با هلدینگهای بزرگ پتروشیمی، معدنی و فولادی بنشینند. بهزیستی باید مطالبهگرانه و با برنامه مشخص، شرکتهای بزرگ کشور را به سمت توانمندسازی استعدادهای محروم سوق دهد. وقتی «جمپیلن» در بوشهر این مسیر را باز کرده، یعنی در خوزستان، هرمزگان، یزد و کرمان هم شدنی است؛ فقط کافی است ارادهای برای تکرار این الگو وجود داشته باشد.
غولهای گازی و پتروشیمی عسلویه و صنایع کشور؛ بیایید از «جمپیلن» یاد بگیریم!
روی سخنم با شرکتهای بزرگ عسلویه و صنایع سراسر کشور است. شما که در این مناطق درآمدهای کلان دارید، چه سهمی برای آینده جوانان همین خاک قائلید؟ مسئولیت اجتماعی، فراتر از چند بنر تبلیغاتی و گزارش کار است.
پویش «رویش فرداها» اکنون پیشروی شماست؛ نه به عنوان یک پوستر تبلیغاتی، بلکه به مثابه یک دعوت رسمی و تعهد اخلاقی. وقت آن رسیده که سایر پتروشیمیهای منطقه و شرکتهای صنعتی بزرگ در سراسر کشور، محافظهکاری را کنار بگذارند، به این پویش بپیوندند و بخشی از بودجههای مسئولیت اجتماعی خود را مستقیماً به بورس تحصیلی و حمایت از نخبگان تحت پوشش نهادهای حمایتی اختصاص دهند.
یادتان باشد، آینده این سرزمین نه با دودکشها و سازههای فلزی، بلکه با مغزها و دستهای توانمند همین فرزندان مستعد ساخته خواهد شد. اقدام جمپیلن نشان داد راه درست کجاست؛ حالا نوبت دستگاههای حمایتی کشور و دیگر بازیگران بزرگ صنعت است که نشان دهند تا چه اندازه به فردای این خاک متعهدند.
به قلم: فاطمه رحیمی